آموزش و پرورش استثنايي در ايران
گزارشي از سازمان آموزش و پرورش استثنایی، وزارت آموزش و پرورش وسازمان جهانی یونسف
پروفسور روي مك كانكي و دكتر برايان اتوله
دانشگاه آلستر ، ايرلند شمالي مشاور ، گايانا
مقدمه
موجب افتخار ما بود كه از ايران بازدبد كرده و در وهله اول شاهد پيشرفت چشمگير آموزش و
پرورش استثنايي باشيم . ما به رئيس سازمان آموزش و پرورش استثنايي و كليه كاركنان سازمان
و مدارس كه احساس تعهد و تخصص آنها اين امر را ممكن ساخته است ، تبريك مي گوييم .
ما اطمينان داريم كه اشتياق و رهبري آنها توام با اشتياق و علاقه خانوده ها و خود دانش آموزان
موجب پيشرفتهاي بيشتري در سالهاي آتي خواهد شد. اميدواريم كه پيشنهادات ما و بحثهايي كه به
وجود خواهند آمد ، رشد و تحول آموزش و پرورش در ايران را تسهيل كنند .
اين گزارش كوتاه شامل خلاصه اي از تحليل ها و پيشنهادات ماست. در صورت لزوم ، گزارش
كامل تر از يونيسف درخواست نماييد.
بازديدها و ديدارهاي ما با متخصصان مختلف سازمان آموزش و پرورش استثنايي ، بسياري از
دستاوردهاي مهم در حيطه ناتواني در ايران را روشن ساخت.
- از خود گذشتگي و احساس تعهد كاركنان در تمامي مراكزي كه مورد بازديد قرار گرفتند كاملا واضح بود. علاوه بر اين آنها همواره مشتاق كسب اطلاع از پيشرفتهاي حاصله در ساير نقاط جهان بودند.
- در 20 سال گذشته ، تعداد كودكاني كه تحت پوشش آموزش و پرورش استثنايي قرار گرفتهاند ، تا 7 برابر افزايش يافته است. اين افزايش قابل ملاحظه تا اندازهاي با رشد و توسعه سازمان آموزش و پرورش استثنايي كه داراي زير بنايي كاملا سازمان يافته در سطح ملي و همچنين استاني است ، تسهيل گرديده است. سازمان آموزش و پرورش استثنايي ترتيبي اتخاذ كرده است تا بودجه خاصي از طرف دولت براي كودكان داراي نيازهاي ويژه اختصاص داده شود.
- سازمان آموزش و پرورش استثنايي مديريت يك گروه با صلاحيت از متخصصان و درمانگرانی را كه در مدارس و مراكز سراسر كشور فعاليت ميكنند ، بر عهده دارد.
- سازمان آموزش و پرورش استثنايي به منظور تكميل كتب درسي تعيين شده از سوي دولت و كمك به تامين نيازهاي ويژه كودكان داراي ناتواني ، مجموعه گستردهاي از مواد كمكي را براي استفاده در مدارس استثنايي تهيه كرده است.
- سازمان آموزش و پرورش استثنايي ، مجموعه گستردهاي از دورههاي تربيت معلم متخصص را در حيطه هاي آسيب بينايي و شنوايي ، عقب ماندگي ذهني و اختلال عاطفي ايجاد كرده است.
- به كار گماردن معلمان رابط در مدارس تلفيقي پيشرفت مطلوبي است.
- يكي از خصوصيات قابل توجه آموزش اوليه كودكان داراي نيازهاي ويژه كه توسط مشاوران مشاهده
- گرديد اين بود كه همكاري با وا لدين بسيار مورد تاكيد قرار داشت. اين امر پايه بسيار خوبي را برای آموزش موفق فراهم ميسازد.
- در بازديد از مراكز حرفه آموزي مشاهده شد كه مهارتهاي عملي متعددي از جمله قالي بافي، کفاشي، هنرها و صنايع دستي و حصير بافي در اين مراكز آموزش داده ميشود.
- پژوهشكده كودكان استثنايي كه در وهله اول پژوهش كاربردي در زمينه كودكان داراي ناتواني و تبادل اطلاعات را مركز توجه قرار ميدهد، منبع بسيار خوبي براي پيشبرد تحولات بيشتر در نظام آموزش و پرورش استثنايي به شمار ميآيد.